پیامدهای کمبود استروژن چیست؟


هرچند استروژن را مرتبط با بلوغ دخترانه و سیکل باروری می‌دانند اما بر همه چیز اثر می‌گذارد از سلامت استخوان‌ها گرفته تا سلامت روحی و روانی.
کمبود استروژن پایین بودن استروژن می‌تواند خانم‌ها را در هر سنی به دلایل گوناگون تحت تأثیر قرار دهد.

درباره‌ی استروژن
* بخش عمده‌ی استروژن توسط تخمدان‌ها تولید می‌شود.
* وقتی سطح استروژن پایین باشد می‌تواند از جنبه‌های گوناگون روی بدن اثر بگذارد.
* زنانی که اختلال خوردن مانند آنورکسیا دارند بیشتر در معرض پایین بودن استروژن هستند.

علت‌های پایین بودن استروژن
سطح استروژن به دلایل گوناگونی متفاوت است. هر بیماری که روی تخمدان‌ها اثر بگذارد یا به آن‌ها آسیب بزند می‌تواند موجب کاهش استروژن در بدن شود. قابل توجه‌ترین ریسک فاکتور برای کمبود استروژن، سن است. با رسیدن به سن یائسگی، طبیعی است که استروژن افت کند. در واقع سطح استروژن، سال‌های پیش از وقوع یائسگی شروع به کاهش می‌کند.

سایر علت‌های افت استروژن:
* نارسایی زودهنگام تخمدان‌ها
* بیماری‌های مادرزادی مانند سندرم ترنر
* اختلال تیروئید
* ورزش بیش از حد
* کمبود وزن شدید
* شیمی درمانی
* عملکرد ضعیف غده هیپوفیز
داشتن سابقه‌ی خانوادگی در مشکلات هورمونی نیز می‌تواند ریسک کمبود استروژن در خانم‌ها را افزایش بدهد.

اثرات افت استروژن
استروژن هورمونی ضروری است پس تأثیرات آن گسترده است. نشانه‌های پایین بودن استروژن شامل موارد زیر می‌شود:

پریودهای نامنظم: استروژن یکی از اصلی‌ترین هورمون‌های دخیل در سیکل قاعدگی است. کمبود استروژن می‌تواند باعث بی‌نظمی در پریود یا فقدان آن شود.

ناباروری: پایین بودن استروژن می‌تواند جلوی تخمک‌گذاری را بگیرد و باردار شدن را با مشکل روبرو کند.

ضعف استخوان‌ها: استروژن کمک می‌کند استخوان‌ها سالم و قوی بمانند. با افت استروژن، توده‌ی استخوانی کاهش خواهد یافت. مثلاً زنانی که دوران بعد از یائسگی را طی می‌کنند، بیشتر در معرض افزایش ریسک پوکی استخوان و شکستگی استخوان هستند.

رابطه جنسی دردناک: استروژن می‌تواند روان بودن واژن را نیز تحت تأثیر قرار دهد. اگر سطح استروژن خیلی کم باشد، خشکی واژن را به دنبال دارد که موجب دردناک شدن رابطه جنسی خواهد شد.

گرگرفتگی: گرگرفتگی اغلب به دلیل افت استروژن طی یائسگی روی می‌دهد.

افسردگی: استروژن، سروتونین را افزایش می‌دهد که هورمون تقویت کننده‌ی خلق و خو است. کمبود استروژن می‌تواند موجب افت سروتونین و درنتیجه افسردگی شود.

افزایش عفونت مجاری ادراری: نتیجه‌ی کاهش استروژن می‌تواند نازک شدن بافت مجاری ادرار باشد که خطر عفونت را به دنبال دارد.
استروژن، سروتونین را افزایش می‌دهد که هورمون تقویت کننده‌ی خلق و خو است. کمبود استروژن می‌تواند موجب افت سروتونین و درنتیجه افسردگی شود
تأثیر بر وزن: هورمون استروژن می‌تواند در کنترل وزن و چگونگی ذخایر چربی در بدن نقش داشته باشد. کمبود استروژن می‌تواند منجر به افزایش وزن شود. طی یائسگی، محل ذخیره‌ی چربی در بدن زنان تغییر می‌کند. زنان معمولاً چربی‌ها را در ناحیه‌ی باسن و ران‌ها ذخیره می‌کنند اما با افت استروژن تغییراتی به وجود می‌آید. البته می‌توانید از افزایش وزن ناشی از افت استروژن جلوگیری کنید. داشتن رژیم غذایی سالم و ورزش منظم می‌تواند احتمال افزایش وزن در زنان یائسه را تا حدود بسیار زیادی کاهش بدهد.

تشخیص
تشخیص کاهش استروژن اغلب با معاینه، سابقه‌ی پزشکی و بررسی علائم شروع می‌شود. نشانه‌های بارز افت استروژن شامل گرگرفتگی و فقدان پریود می‌شود. اما برخی از این علائم ممکن است نتیجه‌ی بیماری‌های دیگری مانند مشکلات تیروئید باشند. پزشک برای تشخیص دقیق‌تر برای شما آزمایش خون تجویز می‌کند تا سطح هورمون‌هایتان بررسی شود.

شیوه‌های درمانی
همه‌ی خانم‌ها لزوماً نیاز به درمان ندارند اما اگر علائم کاهش استروژن، دردسرساز باشد پزشک درمان را پیشنهاد خواهد کرد. درمان انتخابی بستگی به علت افت استروژن و علائم موجود دارد.

درمان جایگزینی با هورمون
عموماً پزشکان جهت درمان افت استروژن، درمان جایگزینی با هورمون را توصیه می‌کنند که گاهی ترکیبی از استروژن و پروژسترون است. ترکیب هورمون‌ها می‌تواند در تعدیل سطح استروژن در برخی از خانم‌ها با علائم ناراحت کننده، مؤثر باشد.

استروژن درمانی
گاهی پزشکان برای درمان، فقط استروژن تجویز می‌کنند، مثلاً برای خانم‌هایی که تخمدان‌هایشان برداشته شده این شیوه رایج‌تر است. گاهی نیز پزشک جهت تخفیف علائم یائسگی، استروژن درمانی را توصیه می‌کند.
داشتن وزن سالم و کاستن از شدت و حجم ورزش نیز می‌تواند سطح استروژن را به حد نرمال برگرداند.
برخی مطالعات حاکی از مفید بودن سویا در تسکین علائم ناشی از افت استروژن هستند. یافته‌ها نشان می‌دهند ایزوفلاون‌های سویا می‌توانند عامل این اثر مثبت باشند. افزایش مصرف سویا ممکن است برای همه‌ی خانم‌ها مناسب نباشد، بنابراین پیش از تصمیم به این کار یا مصرف مکمل سویا، با پزشکتان مشورت کنید.