گاهی اوقات در دوران بارداری، قند خون مادر افرایش می یابد که دلیل آن، هورمون هایی است توسط جفت ترشح شده و در نهایت قند خون مادر افزایش می یابد. البته وظیفه لوزالمعده کنترل قند خون است و قند مادر وقتی بالا می رود که لوزالمعده به مقدار کافی انسولین نسازد.  البته اگر هم به دیابت بارداری مبتلا شدید، نگران نباشید چون این بیماری  تحت نظر پزشک و با رعایت اصول ساده، بهبود می یابد. و نوزاد شما سالم به دنیا می آید.

 در ادامه ی  مطلب با ما همراه باشید تا شما را  با خطرات، تشخیص و درمان دیابت بارداری آشنا کنیم.

خطرات و عوامل افزایش دیابت بارداری:

عوارض قند  خون بالا در دوران بارداری عبارت اند از:

۱.به رشد زیاد جنین و بزرگ‌جثه ‌شدن نوزاد

 ۲. ایجاد مشکلاتی هنگام زایمان

۳. تولد نوزادی با قند خون پایین

۴. یرقان

۵. ایجاد مشکل تنفسی

پزشک سعی می کند با پیش بردن برنامه های لازم، دیابت مادر را در طول بارداری کاهش دهد.

با   وجود عوامل زیر در مادر، احتمال ابتلا به دیابت بارداری افزایش می یابد.

۱.اضافه وزن قبل از بارداری

۲.سابقه ی خانوادگی دیابت

۳.سابقۀ دیابت بارداری در حاملگی قبل

۴. سقط جنین در بارداری های قبلی

۵. تولد نوزاد درشت با وزن بیش از ۳۴۰۰ گرم در بارداری‌های قبلی

۶.سندرم تخمدان پلی‌کیستیک

۷.سابقۀ وجود مشکلی با انسولین یا قند خون مانند مقاومت به انسولین، عدم تحمل گلوکز یا پره‌دیابت

۸.فشار خون بالا، کلسترول بالا یا بیماری‌های قلبی

   

 علت دیابت بارداری چیست و چه علائمی دارد؟

دانشمندان سال ها تحقیق کرده اند ولی هنوز درک درستی از علت وقوع این بیماری در بانوان باردار ندارند. در ادامه ی متن، راجب تاثیر گلوکز روی دیابت بارداری بیشتر توضیح می دهیم.

 گلوکز سوخت رایج سلول هاست. و سلول ها بدون قند گلوکز نمی توانند فعالیت های خود را به درستی انجام دهند. این گلوکز از طریق تغذیه به بدن ما می رسد. بدن با هضم مواد غذایی گلوکز را به جریان خون می فرستد.  پانکراس در جواب این گلوکز، انسولین ترشح می کند. انسولین انرژی لازم را برای سلول های بدن تامین می کند.

  در طول بارداری، مادر از طریق جفت با جنین ارتباط دارد. و هورمون های مختلفی توسط جفت ترشح می شوند که میزان انسولین را کاهش می دهند. در نتیجه قندخون افزایش می یابد. هرچه جنین بیشتر رشد می کند، جفت هورمون های ضد انسولین بیشتری تولید می کند. در نتیجه سطح قند خون بالاتر می رود.

 

تشخیص دیابت بارداری:

راه تشخیص دیابت بارداری غربالگری است که در اوایل بارداری انجام می شود. آزمایش غربالگری دیابت در مادرانی که مشکوک به دیابت بارداری نیستند، طی هفته های ۲۴ تا ۲۸ ام بارداری انجام می شود. در این نوع غربالگری چالش گلوکز نیز انجام می شود.

به این صورت که مادر باید یک نوشیدنی خیلی شیرین بنوشد. سپس بعد از گذشت ۶۰ دقیقه، قند خون اندازه گیری می شود. در صورت طبیعی بودن آزمایش، فقط تایید پزشک می ماند. اگر پزشک احتمال بدهد که ممکن است به دیابت بارداری مبتلا شوید، آزمایش را تکرار می کند.

در صورت بالا بودن نتیجه ی آزمایش ( ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر) نیاز است آزمایش تحمل گلوکز که به صورت دو ساعته یا سه ساعته انجام می شود را، انجام دهید.

از شرایط انجام این آزمایش ناشتا بودن به مدت ۸ ساعت قبل از آزمایش است. به محض ورود به آزمایشگاه، از شما قند خون ناشتا گرفته شده و سپس یک بار هم بعد از خوردن نوشیدنی شیرین آزمایش می شوید. در صورت بالا بودن قند حداقل در ۲ مورد مشخص، یعنی شما  به دیابت بارداری  مبتلا هستید.

لازم به ذکر است که از آزمایش گلوکز فقط برای تشخیص دیابت در دوران بارداری استفاده می شود و این آزمایش کاربرد دیگری ندارد. برای تشخیص قطعی، حتما باید از آزمایش تحمل گلوکز استفاده شود.

چگونگی درمان دیابت بارداری

در این مقاله تاکید می کنیم که اگر  به دیابت بارداری مبتلا هستید،  برای  سلامتی خود  و نوزادتان، حتما  قند خونتان را کنترل کنید. توجه کنید که حتما باید در رژیم غذایی و عادت های رفتاری خود تجدید نظر کنید.

اهمیت ویژه به رژیم غذایی:

ممکن است نیاز باشد که با متخصص تغذیه صحبت کنید و برنامه ی غذایی دریافت کنید. این برنامه باید دارای کالری مناسبی باشد، تا مواد مغدی لازم به نوزاد برسد. احتمالا متخصص تغذیه، برنامه ای شبیه برنامه ی زیر در اختیار شما قرار می دهد.

 

1 . 10تا ۲۰ درصد کالری  را از منابع پروتئینی مانند، تخم‌مرغ،  و گوشت دریافت کنید.

۲. کمتر از ۳۰ درصد کالری خود را از چربی‌ استفاده کنید.

۳. از چربی های اشباع کمتر از ۱۰ درصد نیاز استفاده نمایید.

۴. ۴۰ درصد کالری باقی‌مانده یا بیش‌تر را از کربوهیدرات‌هایی مثل نان، حبوبات، پاستا، برنج، میوه و سبزیجات دریافت کنید.

 

ورزش و فعالیت بدنی سبک:

بهتر است در دوران بارداری ورزش کنید. ممکن است پزشک به شما توصیه کند که ورزش را جزو برنامه های روزانه ی خود، قرار دهید.

در این صورت بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در روز را به ورزش های سبک مثل پیاده روی اختصاص دهید. ورزش کردن به کنترل قند خونتان کمک می کند.

بررسی قند خون‌: از میزان سطح قند خون خود اطمینان پیدا کنید. این سطح با تغییر در برنامۀ غذایی و ورزش قابل کنترل است. میزان قند خونتان را به شکل منظم، قبل از غذا و یک یا دو ساعت بعد از غذا با دستگاه اندازه‌گیری قند خون خانگی بررسی و آن را ثبت کنید. اگر با وجود  رعایت اقدامات و تغییر رفتار های ناسالم، هم چنان قند خونتان افت نکرد، باید دارو مصرف کنید. اگر دارو ها هم درست عمل نکردند، مجبورید انسولین تزریق کنید.

امکان دارد پزشک سونوگرافی تجویز کند. این کار به منظور اگاهی از پیشرفت بارداری و کنترل بهتر دیابت صورت می گیرد.

  بعد از انجام عمل زایمان ، پزشک  قند خون  را  اندازه گیری می کند تا اطمینان پیدا کند به حالت اولیه برگشته یا خیر. ۶ هفته بعد از زایمان نیز دوباره بررسی می شود. بعد از این فقط لازم است سالی یکبار به پزشک مراجعه کنید تا قند خونتان چک شد.