دلیل عدم موفقیت IVF


دلایل مختلفی ممکن است باعث عدم موفیت IVF شوند. فاکتورهایی مانند سن، ذخیره کم تخمدان، مشکلات پزشکی زمینه‌ای، مشکلات مرتبط با سیستم ایمنی،عدم توانایی رحم در نگهداری جنین و یا مشکلات ژنتیکی در زوج در موفقیت و یا عدم موفقیت IVF موثر هستند.  همچنین تخصص و تبحر پزشک متخصص ناباروری و جنین شناس در موفقیت فرایند درمان ناباروری شما تاثیر بسزایی دارند.

درصد موفقیت IVF
پیش از صحبت در مورد عوامل موثر بر موفقیت در IVF لازم است توضیح مختصری در مورد درصد موفقیت در باروری صحبت کنیم. به صورت کلی درصد موفقیت در باروری، به صورت درصد موفقیت در هر بار تلاش برای باروری تعریف می‌شود. در مورد درمان ناباروری به روش IVF این درصد به صورت احتمال باروری در یک مرحله انتقال جنین تعریف می‌شود.
به همین دلیل است که در صورت انجام یک انتقال ناموفق دکتر شما مرحله انتقال را مجددا تکرار می‌کند. این تکرار را دکتر بسته به شرایط سنی و اطلاعات بالینی شما ممکن است تا چندین بار تکرار کند.
لذا درصد موفقیت در IVF با درصد موفقیت در یک مرحله انتقال متفاوت بوده و درصد بسیار زیادی از افراد از روش درمانی IVF به نتیجه مورد نظر خود دست خواهند یافت.

ارتباط سن و بازده IVF
 همانند باروری طبیعی، سن تاثیر مهمی دار موفقیت IVF دارد. درصد موفقیت IVF در زنان کمتر از 35 سال در حدود 40 درصد است که این احتمال با افزایش سن به تدریج کاهش یافته و در زنان بالاتر از 40 سال، احتمال موفقیت یک IVF کمتر از 13 درصد است. ارتباط سن و بازده باروری به دلیل شرایط بدنی زن و مرد و خصوصا ذخیره تخمدانی زن است و استفاده از تخمک اهدایی در سنین بالای 40 سال می‌تواند بازده IVF را در این سنین تا حدود 40 درصد افزایش دهد. البته پایین بودن ذخیره تخمدانی در اثر مواردی چون یائسگی زودرس نیز ممکن است باعث کاهش شدید احتمال موفقیت IVF بشود.

 

 


علاوه بر این، برخی مسایل مستقل از سن نیر ممکن است باعث کاهش تعداد تخمک مناسب می‌شود مثل سابقه جراحی تخمدان چه با عمل باز(لاپاراتومی) و چه عمل بسته (لاپاروسکوپی) که مستقیما تعداد تخمک‌ها را پایین می‌اورد؛ همچنین اعمال جراحی قبلی در منطقه پایین شکم و لگن حتی بدون ارتباط با تخمدان به دلیل درگیر شدن عروق تخمدان می‌توانند باعث کاهش تعداد تخمکها شوند. همچنین بیماری اندومتریوز می‌تواند تعداد و کیفیت تخمکها را به شدت کاهش دهد.

مشکلات پزشکی زمینه‌ای
پزشک متخصص نازایی پیش از انجام IVF در بیمار، سیستم تولید مثلی فرد را از جهات مختلف مورد ارزیابی قرار داده و مشکلات مربوطه را در صورت تشخیص برطرف خواهد کرد. همچنین ممکن است پزشک حفره‌های شکمی بیمار را با استفاده از هیستروسکوپی و لاپاروسکوپی مورد ارزیابی قرار دهد. همچنین با آزمایش اسپرم، علاوه بر اینکه ازمایش ظاهری اسپرم (تعداد،شکل، حرکت) الزامی است بررسی وضعیت ژنی اسپرم با تست DFI هم بسیار کمک کننده است.
بررسی سونوگرافیکی از نظر واریکوسل در اقایان یک اقدام بسیار مهم دیگر استبیماری‌های زمینه‌ای بسیار مهم در باروری در هر دو جنس اقا و خانم شامل مشکلات تیرویید، بیماری دیابت حتی در نوع پنهان و افزایش چربی‌های خون است. در یکی از موارد زوجی با سابقه سه بار ivf شکست خورده فقط با درمان کم کاری شدید و تشخیص داده نشده تیرویید در اقا خودبخود باردار شدند.
پس بررسی سلامت عمومی و انجام آزمایشات در مرد نیز به اندازه آزمایشات همسر او در باروری تاثیر گذار خواهد بود. همچنین رعایت رژیم غذایی مناسب برای باروری و دوری از استرس و رعایت سبک زندگی مناسب می‌تواند در افزایش آمادگی بدن برای پذیرش جنین موثر باشد.

تاثیرات سیستم ایمنی
سیستم ایمنی بدن همواره از ورود اجسام بیگانه به درون ساختار بدن جلوگیری می‌کند. باروری یک از موارد استثنایی بدن است که بدن اجازه رشد جنین را در بدن داده و فرزندی که تنها نیمی از ذخیره ژنتیکی اش با بدن مادر یکسان است و یا در موارد رحم اجاره‌ای و یا تخمک اهدایی تماما خارجی است در بخشی از بدن رشد می‌کند.
این اتفاق به صورت کاملا تنظیم شده در بدن رخ می‌دهد اما ممکن است این سیستم دچار اختلال شده و بدن، جنین در حال لانه گزینی را عامل خارجی شناسایی کرده و اجازه لانه گزینی را به جنین ندهد. در سالهای اخیر علمی به نام ایمونولوژی تولید مثل Reproductive Immunology به صورت تخصصی در این زمینه می‌پردازد.
به همین علت در صورت مشاهده عدم لانه گزینی در چندین مرحله IVF ممکن است پزشک شما آزمایشات مختلف ایمنی شناسی را برای شما تجویز نموده و یا با استفاده از روش‌هایی اقدام به رفع مشکل سیستم ایمنی شما کند.
یکی از روش‌های تغییر سیستم ایمنی مادر، تزریق گلبول سفید اقا به ایشان است که ایجاد خاطره ایمنی مشابه جنین در خانم می‌کند.
داروهایی مثل سرم اینترالپین یا IVIG قبل و بعداز انتقال جنین می‌توانند سطح ایمنی خانم را تغییر دهند. همچنین، در برخی موارد با تزریق داخل رحمی پلاکت غنی شده (PRP) و یا گلبول‌های سفید کشت داده شده (PBMC) سطح ایمنی موضعی را می‌توان تغییر داد

 

 

 

 

مشکلات ژنتیکی
به صورت طبیعی در سیستم تولید مثلی، رشد جنین مبتلا به مشکلات ژنتیکی حاد متوقف شده و جنین سقط خواهد شد. این اتفاق ممکن است در هریک از مراحل رشد جنین رخ دهد. از این رو در صورتی که پیش از انجام IVF، آزمایشات کامل ژنتیکی برای زوج ناباروری انجام نشده باشد، در هنگام عدم پاسخدهی IVF این آزمون برای فرد تجویز خواهد شد