به چه بیمارستانی دوستدار مادر میگویند

کاهش مرگ مادران و نوزادان، مهم‌ترین هدف پزشکان و ماماها در هنگام زایمان و تولد یک کودک است و از آنجا که سلامت مادر و نوزاد ارتباط تنگاتنگی با هم دارد، توجه به خدمات بیمارستانی برای اين دو گروه بايد همزمان انجام شود. بررسی تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که در کنار طراحی راهنماهای بالینی برای ارائهٔ خدمات، تأمین و به‌کارگیری نیروهای ماهر و دلسوز به تعداد کافی، تجهیز بیمارستان‌ها به وسايل، داروها و آزمايش‌های مورد نیاز و دیگر خدمات لازم نیز از مهم‌ترين اقداماتی است که بايد انجام دهد. پس لازم است تمام خانم‌ها از حقوق مادران باردار هنگام زایمان اطلاع پیدا کنند. در این مطلب می‌توانید با مفهوم و اهداف بیمارستان دوستدار مادر آشنا شوید.

بیمارستان دوستدار مادر
از نیمهٔ دوم سال ۱۳۸۱، ادارهٔ سلامت مادران وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، طراحی محتوای ارائهٔ خدمات بیمارستان‌های دوستدار مادر را آغاز نمود. هدف از اين امر کاهش مرگ و میر مادران و نوزادان و کاهش ابتلا به عوارض دوران بارداری و زايمان در مادران و نوزادان با ایجاد راهکارهایی مثل بهبود کیفیت خدمات بیمارستانی، کاهش هزينه‌های غیرضروری و احترام بیش از پیش به حقوق مادران و نوزادان است. ادارهٔ سلامت مادران تصمیم گرفت از عنوان بیمارستان دوستدار مادر برای برنامه‌ها و فعالیت‌هايی که در راستای اعتلای خدمات بیمارستانی مرتبط دارد به گونه‌ای استفاده کند که منجر به رعایت موارد زیر شود:

کلاس‌های آمادگی زايمان برای مادر و همراه مادر در دوران بارداری برگزار شود تا مادر برای انجام زايمان آماده باشد.
زایمان طبیعی کم‌درد یا بدون درد با استفاده از کلیهٔ روش‌های دارویی و غیردارویی علمی و بی‌عارضه ترویج شود و خدمات مورد نیاز برای این اتفاق به شکلی مطلوب ارائه شود.

 


در کنار سلامت جسمی به آرامش و سلامت روحی روانی مادر توجه شود.
رضايت خاطر مادر و همراهان او از خدمات بیمارستانی تأمین شود.
حقوق مادر برای مشارکت در انتخاب آگاهانهٔ روش‌های توصیه‌شده به او در نظر گرفته شود.

اهداف بیمارستان دوستدار مادر
بیمارستان دوستدار مادر موظف است که هر مادری در هر زمانی از بارداری، زايمان و هفتهٔ پس از زايمان با هر وضعیتی از سلامت به آنجا مراجعه کرد، خدمات اثربخش و کارآمدی از آن دريافت کند، به شکلی که علاوه بر سلامت خودش، سلامت جنین یا نوزاد او نیز در اين مکان تأمین شود و اين حضور برای او خاطره‌ای خوشايند از فرايند بارداری و زايمان باقی بگذارد. به‌طورکلی اهداف بیمارستان دوستدار مادر به شرح زیر است:

کاهش مرگ و میر مادران و نوزادان بر اثر عوارض بارداری، زايمان و پس از زايمان
کاهش عوارض‌ ناشی از بارداری و زايمان در مادران و نوزادان
ترويج روش‌های مختلف زايمان طبیعی کم‌درد يا بی‌درد با رعایت و احترام به حق انتخاب مادر
کاهش میزان سزارين‌های غیرضروری
بهبود کیفیت خدمات بیمارستانی در فوريت‌های مامايی و زايمان
کاهش تأخیر در شروع درمان مادران در معرض خطر
اصول یک بیمارستان دوستدار مادر شامل طبیعی بودن روند زايمان، توانمندسازی مادر، آزادی عمل و استقلال، انجام مداخلات بر اساس انديکاسیون‌های مشخص و نه به صورت روتین و افزایش حس مسئولیت‌پذيری است که می‌توانید با آنها بیشتر آشنا شوید.

اقدامات بیمارستان دوستدار مادر
روند و پایبندی به اصول بیمارستان دوستدار مادر و تلاش برای اجرای اهداف گفته‌شده در این بیمارستان‌ها، منجر به تدوين ۱۰ اقدام در بیمارستان‌های دوستدار مادر شده، که شامل موارد زیر است:

ارائهٔ مراقبت‌های معمول دوران بارداری، زايمان و پس از زايمان بر اساس پروتکل‌های وزارت بهداشت و شواهد علمی موجود در کتب معتبر
ايجاد دسترسی به خدمات تخصصی مامايی برای مادران در هنگام زايمان، ارتباط با سطوح بالاتر و پایین‌تر بیمارستان و سطوح خارج بیمارستانی
امکان ارائهٔ خدمات مراقبتی و پاراکلینیکی در فوريت‌های مامايی و زايمان مانند تزريق خون، آزمايش‌های تخصصی و حضور متخصص نوزادان در زايمان‌های پرخطر
آموزش به کارکنان در مورد روش‌های زايمان بی‌درد دارويی و کاهش درد غیردارويی
ارائهٔ آموزش‌های آمادگی برای زايمان به مادران و همراهان با تأکید بر افزايش آگاهی و استفاده از تکنیک‌های تنفس، تن‌آرامی، تمرینات اسکلتی و عضلانی
ارائهٔ خدمات با توجه به باورها و ارزش‌های مذهبی مادر و رعايت حريم خصوصی مادر
خودداری از اعمالی که به صورت روتین کاربردی ندارد، مثل ناشتا بودن مادر، رگ گرفتن، شیو و اصلاح کردن
خودداری از انمای غیرضروری یعنی پرهیز از تزریق مایع به مقعد زنان باردار برای تخلیهٔ روده‌ها قبل از شروع روند زایمان طبیعی


محدود نکردن حرکت مادر در لیبر
خودداری از روش‌های لیتاتومی، اينداکشن یا همان القای زایمان، استیمولیشن و اپیزيوتومی برای انجام زايمان
انجام زايمان فیزيولوژيک و ارائهٔ روش‌های دارويی و غیردارويی کاهش درد زايمان
امکان وجود همراه آموزش‌ديده در کنار مادر هنگام لیبر و زايمان